Tổng hợp quy định mới nhất về xuất nhập khẩu

Dưới đây là tổng hợp quy định mới nhất về xuất nhập khẩu tại Việt Nam đến tháng 12/2025, dựa trên các văn bản pháp luật chính thức từ Chính phủ, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và Tổng cục Hải quan. Tôi sẽ trình bày ngắn gọn, rõ ràng theo các phần chính để dễ theo dõi. Lưu ý: Các quy định có thể thay đổi, bạn nên kiểm tra trực tiếp tại website chính thức (customs.gov.vn hoặc moit.gov.vn) hoặc tư vấn cơ quan chức năng để áp dụng cụ thể.

>> Có thể bạn quan tâm: Hướng dẫn chi tiết cách lập và nộp tờ khai thuế GTGT.

1. Cơ sở pháp lý chính

• Luật Hải quan sửa đổi (Luật số 90/2025/QH15): Có hiệu lực từ 01/07/2025. Luật hóa hoạt động xuất nhập khẩu tại chỗ (XNK tại chỗ), mở rộng chế độ doanh nghiệp ưu tiên (AEO), và tăng cường quản lý rủi ro.
• Nghị định 167/2025/NĐ-CP: Sửa đổi Nghị định 08/2015/NĐ-CP về thủ tục hải quan. Hiệu lực chính từ 15/08/2025 (một số khoản từ 01/07/2025).
• Nghị định 182/2025/NĐ-CP: Hướng dẫn thuế xuất khẩu, nhập khẩu. Hiệu lực từ 01/07/2025.
• Nghị định 199/2025/NĐ-CP: Sửa đổi biểu thuế xuất nhập khẩu, ưu đãi cho linh kiện ô tô và xe thân thiện môi trường.
• Nghị định 73/2025/NĐ-CP: Giảm thuế nhập khẩu ưu đãi cho một số mặt hàng (ô tô, gỗ, ethanol, đùi gà đông lạnh, hạt dẻ cười, táo tươi, cherry) từ 31/03/2025.
• Nghị định 144/2024/NĐ-CP: Cập nhật biểu thuế xuất nhập khẩu, hiệu lực từ 16/12/2024 (vẫn áp dụng 2025).
• Thông tư 29/2025/TT-BTC: Sửa đổi thủ tục hải quan cho hàng chuyển phát nhanh, hiệu lực từ 09/07/2025.

>> Tham khảo: Hóa đơn điện tử; Báo giá hóa đơn điện tử.

2. Thủ tục hải quan xuất nhập khẩu

Thủ tục được số hóa cao hơn, ưu tiên khai điện tử qua Cổng thông tin một cửa quốc gia (VNACCS).

• Quy trình cơ bản:
  • Khai báo: Khai tờ khai hải quan điện tử (mẫu HQ/2015/XK cho xuất khẩu, HQ/2015/NK cho nhập khẩu). Phải khai chính xác trị giá hải quan, mã HS, xuất xứ.
  • Phân luồng: Xanh (tự động thông quan), Vàng (kiểm tra hồ sơ), Đỏ (kiểm tra thực tế hàng hóa).
  • Nộp hồ sơ: Hợp đồng, hóa đơn thương mại, vận đơn, C/O (giấy chứng nhận xuất xứ), giấy phép (nếu hàng hạn chế).
  • Thông quan: Thời gian tối đa 2 giờ kiểm tra hồ sơ, 8 giờ kiểm tra hàng (Luật Hải quan 2025).
  • Thanh quyết toán: Đối với hàng sản xuất xuất khẩu, quyết toán nguyên liệu trong 90 ngày.
• Điểm mới 2025:
  • XNK tại chỗ: Phải mở tờ khai hải quan cho cả chiều xuất và nhập, chịu giám sát như hàng qua biên giới. Áp dụng thuế GTGT 0% (Luật Thuế GTGT sửa đổi). Hiệu lực từ 15/08/2025.
  • Hàng tạm nhập tái xuất/tạm xuất tái nhập: Thời hạn tối đa 12 tháng (có thể gia hạn). Thông báo thay đổi cơ sở sản xuất trước khi nhập lô hàng mới.
  • Doanh nghiệp ưu tiên (AEO): Mở rộng tiêu chí (hệ thống CNTT kết nối hải quan, tuân thủ pháp luật 2 năm liên tục). Ưu đãi: Miễn kiểm tra hồ sơ/hàng hóa, hoàn thuế nhanh.
  • Hàng chuyển phát nhanh: Khai tờ khai giấy nếu giá trị thấp, kết nối thanh toán điện tử với ngân hàng từ 20/08/2025.

>> Tham khảo: Doanh nghiệp vừa và nhỏ được áp dụng chế độ kế toán mới từ năm 2026.

3. Thuế xuất nhập khẩu

• Biểu thuế mới: Theo Nghị định 144/2024 và 199/2025. Có 19 biểu thuế ưu đãi đặc biệt từ FTA (EVFTA, CPTPP, RCEP, v.v.).
• Thuế suất chính:
  • Thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN): Giảm cho nhiều mặt hàng (ví dụ: linh kiện ô tô 0-5%, gỗ 0%, ethanol 0%).
  • Thuế xuất khẩu: Áp dụng cho khoáng sản, gỗ (5-30%). Miễn thuế cho hàng gia công xuất khẩu.
  • Thuế GTGT: 0% cho hàng xuất khẩu (bao gồm XNK tại chỗ từ 01/07/2025). 10% cho hầu hết hàng nhập khẩu.
  • Ưu đãi mới: Miễn thuế 5 năm cho nguyên liệu nhập khẩu của doanh nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo.

4. Danh mục hàng hóa cấm/hạn chế

• Cấm xuất khẩu: Vũ khí, đạn dược, pháo; hóa chất độc hại (Bảng 1 Công ước Vũ khí hóa học); gỗ tròn, động vật hoang dã quý hiếm; văn hóa phẩm cấm phổ biến.
• Cấm nhập khẩu: Hàng đã qua sử dụng (tiêu dùng, y tế, phương tiện tay lái nghịch); vũ khí; hóa chất nguy hiểm; sản phẩm văn hóa đồi trụy; phế liệu không đạt chuẩn.
• Hạn chế (cần giấy phép): Thuốc bảo vệ thực vật, thực phẩm chức năng, thiết bị y tế, hàng nông sản (gạo, muối).

>> Tham khảo: Thủ tục phát hành hóa đơn điện tử.

5. Chính sách hỗ trợ và lưu ý

• Thúc đẩy xuất khẩu: Chỉ thị 29/CT-TTg (23/09/2025) yêu cầu khai thác FTA, hỗ trợ xúc tiến thương mại, đào tạo quy tắc xuất xứ.
• Chuyển đổi số: Bắt buộc khai điện tử, kết nối dữ liệu hải quan – ngân hàng.
• Lưu ý cho doanh nghiệp:
  • Kiểm tra mã HS và chính sách mặt hàng trước khi ký hợp đồng.
  • Sử dụng phần mềm khai hải quan (ECUS, VNACCS) để tránh sai sót.
  • Nếu vi phạm: Phạt từ 20-100 triệu đồng, tịch thu hàng, buộc tái xuất.
  • Hỗ trợ: Liên hệ Chi cục Hải quan địa phương hoặc Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương).

Nếu bạn cần chi tiết về mặt hàng cụ thể, mẫu tờ khai, hoặc hướng dẫn thực hiện, hãy cung cấp thêm thông tin để tôi hỗ trợ chính xác hơn! Bạn cũng có thể tải biểu thuế đầy đủ tại customs.gov.vn.

>> Tham khảo: Biên bản điều chỉnh hóa đơn; Thời điểm lập hóa đơn điện tử.

Kết luận

Ngoài ra, quý độc giả có nhu cầu được tư vấn thêm về hóa đơn điện tử và đăng ký dùng thử phần mềm hóa đơn điện tử Einvoice, xin vui lòng liên hệ theo địa chỉ:

CÔNG TY PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÁI SƠN

• Địa chỉ: Số 15 Đặng Thùy Trâm – Cầu Giấy – Hà Nội
• Tổng đài HTKH: 1900 4767 – 1900 4768
• Tel : 024.37545222
• Fax: 024.37545223
• Website: https://einvoice.vn/